Ala na bang akarapat kareng drayber tamu keti? Maliban keng matako na la, kerakalan pa karela bastos. Pipilan la mu deng drayber na magtratong masalese kareng pasahero da, menasa nung pakisabyan da la pabalang.

Ala na yatang talagang malyari.

E na ku bisang magsalita.

Balu tamu na e basta-basta i Clinton para kabud na na sambutan Obama. Mumuna, uling asawa ne ning dating presidente at saka malambat ne king politika, e na kalupang Obama na bayuan ya pa king larangan ning politika at masasabing kulang ya pa exposure o karanasan. Dapot, kalupa na pin ning balu tamung milyari, simbut neng Obama i Clinton at ya ing dela ning Democratic party king election.

I Clinton, antimo king metung a matapat nang miyembro ning partido, iginalang ne ing desisyong. Inendorso ne i Obama kareng kayang taga-suporta, at iya mismo sinuportan ne ing kandidatura nang Obama.

Karas naman keng mismong eleksyon nung nukarin ne akaharap ing mas beteranong kayang i McCain, bista man lalamang ya kareng early surveys, e pa rin makasigurado i Obama. Karas na pin ing eleksyon mismo, pilan pa mung oras agad yang medisisyunan at minyambut ya pin i Obama.

I McCain, maluwalas nang tinggap ing pangasambut na, ampong mengako yang suportan ne ing mandato nang Obama a inaus nang ‘kayang presidente.’

Keni kekatamu, pilan na lang partido ding mebuo pauli ning ali ya mepili ing metung a mag-ambisyon, anya kawani ya at gawa yang sarili nang partido.

Karas naman keng eleksyon mismo, ara pin sasabi “ala namang masasambut king eleksyon keti, mapupurayit la mu” Anya pin protesta keni, protest karin. Ala nang ma-o-obra, ala nang mararapat. Taginis da la pa mo reng memalen, a e mu balu nung mebayaran la mu o nung aintindian da man ing tutukyan da.

Sana mangari la kang Clinton ampon McCain deng kekatamong pulitiko. Mabiasa la sanang magpakumbaba ampong tanggap kareng desisyon da reng kerakalan. Ampong sana mabiasa lang suporta kareng menyambut a kandidato bang kanita sumulong ne man ing keketamung bansa.

Malyari kaya?

Atin la pa rin samut English pauli ning makanyan ya pulayi ing conversation da, ampong ba ya siguro mas epektibo ing punchline. Wapin na po reng makatuki.

TEACHER: Maria, paintunan me ing America queng mapa.
MARIA: Oini, ma’am.
TEACHER: Correct. Ngeni, class, ninu ing meca-discubri queng America?
CLASS: Y Maria, ma’am.

TEACHER: John, ot queng tabla carin mu gagawan ing multiplication?
JOHN: E wari ing sinabi yu ma’am, “do it without using tables”.

TEACHER: Glenn, how do you spell ‘crocodile?’
GLENN: K-R-O-K-O-D- I-A-L’
TEACHER: Ay, wrong ya!
GLENN: Mapaliaring e pin tinud, ma’am, pero casi ing cucutang yu nung macananu queng i-ispell.

TEACHER: Donald, nanu ya ing chemical formula ning danum?
DONALD: H I J K L M N O.
TEACHER: Bah, ot nanu sasabian mu, ot cacaba na?
DONALD: Sabi yu napun, ma’am, H to O ya.

TEACHER: Winnie, sambitla cang metung a bague a importanti a atin ngeni dapot ala “ten years ago”.
WINNIE: Acu, ma’am.E cu pa mibait.

TEACHER: Glen, ot marungis yang marungis ing lupa mu?
GLEN: Casi ma’am, mas malapit cu queng gabun quesa quecayu.

TEACHER: Millie, give me a sentence starting with ‘ I’.
MILLIE: I is the….
TEACHER: No, Millie….. Always say, ‘I am”
MILLIE: All right… ‘I am the ninth letter of the alphabet.’

TEACHER: Simon, mangadi ca ustung bayu ca mamangan?
SIMON: Ali cu, sir. Casi pu biasa yang maglutu ima cu.

TEACHER: Clyde, ing sinulat mung composition a ‘My Dog”, ot calupa neng exactu ning queng capatad mu? Mengopia ca neh?
CLYDE : Ali cu, sir. It’s the same dog.

TEACHER: Harold, nanu in yaus da careng taung e tutucnang sasabi aguiang ala nang interesadu queng sasabian na?
HAROLD: “Mestra”, ma’am.

Sana po aburi yu la.

Magtaka kayo pu siguro bakit ku mainterbyu kang Korina. Para pu keng programa nang Rated K. E ku mu naman pu balu bakit apili-pili da ku. Atupan ne nitang researcher na (Paul) ing kanakung blog a Letters To Mama at medyo metagkil la yata kapanamdaman, kinonktak na ku angga na pin man keng meinterbyu ku.

Ngeni pu, e ku balu nung na’ng kaluwalan na nitang interbyu o makananu kung lunto king TV. Makanyan man pu, agkatan da kayo pa rin manalbe keng Domingo, Channel 2 king Rated K, e ku sigurado nung nanu ya eksakto oras pero balu ku bandang alas-sais ning gatpanapun ya ita. Ngeni ne pung Domingong iti, a-12 ning Oktubre.

Ngeni pu, nung medyo makarine ku pung linto, e ta na mu pu bubulad ne?

Itang seken nang dyip ning anak kung magaral king Pandan napun, eku balu nung matako ya talagang danupan ne mu, gewa neng mulala ing anak at pegsamantalan ne. Memayad yang bente pesos ing anak ku para king pamasahe na, ali ne agad binye ing sukli. Anyang kuldas ne ing anak at kunan ne ing sukli na king bente, kasasabi na ning mayayanimal a drayber, apulu ya kanung pesus ing pera ning anak ko!

Pamilit na kanu ning anak ko e bente pesos ya pera, oneng uling makatuwa ya ing matakong drayber a ini, ala yang akarapat. Alte! Karagul na pami-aliwa ning bente king apulung pesus! Ala nang papel a apulung pesus ngeni para pagkamalan ne ning anak ku ing pera na. Masala ya pung masala na ing drayber a iti, matako ya’t animal yang talaga! Deng anak a alang akarapat ilang agyu na!

Ali ne ikwa ning anak ku ing plate number ning dyablos a drayber a ini, pero mamasada ya pung Pandan-Pampang (pero ali no man tataglus Pampang deng alte!), anya buri mi ya mang ireport ali mi agawa. Pero palage ku, modus operandi da na reng aliwang drayber ita. E la agad mamye sukli, pota pin naman akalingwan ne ning pasahero, kaswelo da ne?! Ampo nung anak ya mu, papalyaryan da ing buri da! Ara nang binye da ne ing sukli, o mali ya ing binayad dang pera. Taksyapu da! Ninu naman waring e mangapanagkas kareng dyablos a ren?!

Balu ku masakit ing biye ngeni, pare-pareho mu pung magkakasakit. Pero e sangkan ita para manyamantala kareng aliwang tao, lalu na kareng anak a alang akarapat. LALO NA KARENG ANAK KO! Nung balu na ning dimonyong drayber a ita, a mamasadang PANDAN-PAMPANG (laganasan da na ‘ko ngan, alti kayong alang masabal!), pauli na ning gewa nang pamag-lamang keng anak ku, ali ya meugtu ing anak ko napun uling kulang na la ding pera na.

DYABLOS KAYONG MANGATAKO!

Milyari ya pu ini anya pa pung bulan na ning Agosto, oneng king kerakalan da rin asikasuan anya po medyo mitauli yang bagya. Tungkol ya pu ini ketang kuwento na ning anak kung magaral king Holy Family.

Aku na pin, anya pung milabasan a bulan, ing bulan na ning Agosto, pauli na siguro ning kanita ya gaganapan ing Aldo Ning Amanung Sisuan, dela da la reng anak a magaral Holy Family keng HAU Kapampangan Center, at kayabe de pin pu ing anak ko.

Mayap naman, asabi ku king sarili ku. Masanting ing atin makanyan ngeni, ba lang mimulat o tumubu lugud ding anak keng amanung Kapampangan. Ing siste pu makanini, atyu na la pin keng Kapampangan Center at egana-gana, o’t tuluy ya pa rin ing ’speak-English campaign’ na ning iskwela at babawal da la kanung magsalitang Kapampangan deng anak!

Kabang kwento na ning anak ku, eku balu nung malukami ku, mangapakayli o mabusit keng sasabyan na. Kitang ku pang masalese kaya nung ing mamawal, kaklase ne mu o maestra ya, kasasabi na kanaku, maestra ya. NANU ITA?! Mulala ya itang maestrang ita o nanu? Para nanu o’t dela da la pa karin deng anak?

Mipapalalu na po yata ing pamagpursige da reting maestrang a reti a magsalita lang English dening anak, adyang atyu la pa Kapampangan Center, buri da mag-English la pa rin?! Aku na pin ketang dati kung pinakel kening “Ba’t mo kailangan mamayad pesus?“, e sapat a basehan ing pamanyalitang English para king pamanasenso na ning tao. Mumuna pa rin dapat ing lugud ampong respeto king sarili, a akwa ning anak nung mayupaya na lang aluguran ampong apagmaragul deng bage-bage a makapatungkul kaya, kayabe ne pin ing kekatamung Amanung Sisuan.

Lage ‘ta sana king lugar ing pamanurung English kareng magaral. Para kanaku pu, insulto yang maragul itang ibawal da lang mag-Kapampangan deng anak, nanu pa ‘ta, atyu la pa mo king Kapampangan Center.

‘Ya mu pu ita.

Kareng e mikibalu, ing MyLot metung yang online forum a nung nukarin akakasabi mu la reng miyayaliwang miyembro a menibat pa kareng aliwa-liwang bansa keti yatu. Eka migaganaka, uling dakal mu naman miyembro karin a Filipino. Ita mu pin, siyempre medyo English ing pisasabyan uling buong yatu ing mamasa kareng papaskel mu karin a awsan dang ‘discussion’

Kareng balang papaskel mung areni, atin kang corresponding points o credits. E mu pin pare-pareho nung tsa-magkano la ing bawat post. Pero ing apansin ku mu, patse mas masanting ampong atin yang ’sense’ ing papaskel o pakibat mu, mas matas ya ing halaga na. Neng kaye, deng aliwa akwa de ing $1 king metung aldo. Pero madalas cents la mu, siguro mga 10cents, o hanggang 50cents. Kumporme keng papaskel mu. Makasaup mu rin nung medyo makaba ya ing pakibat.

Masaya karin king MyLot. Uling dakal ka akilala, dakal ka akasabi. Miski nanung klaseng topic pisasabyan da karin. Anya nung mahilig kang makipag-diskusyon, makyabe na naman king MyLot, manakitan ka pa. Adyang mamasa ka mu, dakal ka pa rin abalu e. Ita mu pin eka manakitan kanta.

Agkat da ka, makyabe na ka naman. Tutal mag-internet ka rin, sayang naman ing oras. Masaya karin ampong maligwang manakitan. Siguraduan mung atin na ka palang Paypal. Nung ala ka pa, pwede kang magregister keni, libre mu. Kaybat, magregister na king Mylot keni.

Detang aliwa pang pwedeng panakitan, patse a-purban ku na la, sabyan ku la naman keti. Ngeni, panayan da kayo pa king MyLot ne?

Oneng deng mamasadang areni, para ihatad da la reng tao keng City Hall, manyingil lang mas matas a pamasahe. Eku biyasang manyukad, pero nung lawen me distansya na ning City Hall keng Pandan, ene man makanita kalaut. Kanitang epa matas ing pamasahe, e masyadong mabayat itang diperensya. Pero ngeni, matas na ngan ing egana-gana, ing diperensyang pesus medyo mabayat-bayat ne.

E ba labag king alintuntunan na ning LTFRB ing gagawan da reng mamasadang Pandan a reni? Manyingil lang mas matas keng ditak a diperensya. Ing eku aintindian, bakit da paintulutan deng manungkulan keng balen ing makanini? Mumunang dili, ilang miglaut keng City Hall kareng memalen. Sana mu, e da na dagdagan pa ing gastos da reng tao para mu makalapit karela.

Wa, balu ku mas mura ya pa rin kumpara keng tricyle. Pero aliwa ing pisasabyan ita. Katungkulan dang gawang paralan para maging yang ‘accessible‘ ing serbisyo publiko kareng memalen. Atin nang dyip a mamasada, kailangan na mu i-ustu da ing maling pamamaralan.

Ita mung ustu at dapat a pamasahe ya mu sana ing masingil.

Sana atin lang masabal deng manungkulan.

Lawen tala.

E maluglug
Lalaki: “O joe, malyari mo potang mamipi ka, pakaluglugan mu ing imalan!”
Babai: (mimwa ya) “Aba! Sikan mu lub magsalita! Pakaluglugan ku yan a! Nung makatatlo mu luluglugan ku yan!”
Lalaki: “Ika naman joe, paglaraman mu ku pa”
Babai: “O’t sinabi mu naman maglaram ku?!”
Lalaki: “Makanano napun pauli ku, mirasnan ku uran keng dalan… binula ya ing imalan ku anyang mebasa ku king uran!”

Ing Penibatan
Lito: “Ima, nukarin la pu menibatan deng tau?”
Ima: “Menibatan tamu anak kang Eba ampong Adan, Ila reng minunang lelengan ning Apung Guinu. Ila reng pipulpulan tamu”
Lito: “Bakit sabi ng Tatang ku, menibatan tamu kanu kareng matsing?”
Ima: “Balu mu ‘tong, ustu ya rin naman i Tatang mu e…”
Lito: (gagamus ya buntuk) “Makananu ya pung ustu, aliwa ya ing sinabi yu? Ikayu ing mali?”
Ima: “Ay! ali ‘tong, ustu ya itang kanaku, ustu ya naman i Tatang mu… kasi itang pekibat na keka, karen yang partido na ita”

E Tatakut
BRUNO: Nanu ya ing papel a yan?
PEDRO: Listahan da reng taong tatakut kanaku
BRUNO: Dipane! O’t atyu ya ing lagyu ku keni?!
PEDRO: ‘Ta bakit? Eka wari tatakut kanaku?!
BRUNO: Ali ku! Bakit?!
PEDRO: O e di, buran ke! Ala namang kasu kanaku ita!

Deng bayung kasal
MRS: Darling… malapit ta ‘nang maging atlu kening bale
MR: Tuto darling?! Apasaya mu ku keng balita mu ‘yan!
MRS: Wa darling…. keni ne tuknan i ‘ma ku

Ing asawa
Manyaman yang matutud ing babai ampong maninap… anyang bigla yang ginulisak: “Ligwa mu, awyan na ing mister ko!”
Tinalakad ya ing kasiping nang lalaki at saka linundag king awang… at saka na aganaka: “Alte! Akung mister na e!”

Ing Anak a makulit
Anak: Salwana pung ubas!
Tindera: Ala kaming ubas
TUTUKING ALDO…..
Anak: Salwana pung ubas!
Tindera: Ala kaming ubas
TUTUKING ALDO PASIBAYU…..
Anak: Salwana pung ubas!
Tindera: Sabi nang alang ubas e! Patse mengutang ka pa, istepler ku ne ing balungus mu!
TUTUKING ALDO NA NAMAN PASIBAYU…..
Anak: Atin kayu pu stapler?
Tindera: Ala…
Anak: Salwana pung ubas!

Ustu la pa mu pu ren… mangalap ku pa pu

Atin pa pin mengahas ing kanaku mengamanu
“Maki’sawa ka ‘tong, anak ka pa rugu,
panabilin ku mu at pakasiguraduan mu
enala panasakitan deting kanakung apu”

Pasalamat ya’t makatwa ya ining kanaku sinabi
Nung ali baka siguro aparaya ke labi
Ustu wari ing sabyan na kanaku ita?
Burol ning asawa ku… kayap a matwa!

Eku magsalitang patapos, at eku naman santo
Balu kung e malagwa ing bie na ning soltero
Atlung anak, ing kanaku melakwan at sukat lingapan
Ing pamaglandi ‘ya pa naman wari ing kanakung intindian?

Bakit pin kaya makanyan ing utak tamung tao?
Lalo’t anak-anak ya ing melakwan a mebalu
Agad-agad kekatamu yang tatasan
“Maki’sawa ya pa yan” - asnang kasiguraduan

——————————————–
Roy
July 27, 2008
1:26 PM
Angeles City